Spaceracen in de klas

Gemiddelde leestijd: 5 minuten
formatief_toetsen_socrative_mobiel_onderwijslessen

Dit artikel is eerder al gepubliceerd in ‘Factor D’ – vakdidactiek blad voor economie-onderwijs.

Als docent is het ontzettend belangrijk dat je feedback ontvangt over het niveau van je leerlingen en over het rendement van je les. Een les geven is één ding, bepalen of jouw les het resultaat teweeg brengt wat je van tevoren voor ogen had is heel wat anders. Zeker in een klas van 31 leerlingen (ze bestaan weet ik uit eigen ervaring) is het nog niet zo gemakkelijk om van elk van die leerlingen te weten te komen hoever ze met de stof zijn en welk leerrendement mijn les heeft bij deze leerlingen.

In de praktijk betekent dit vaak dat het uiteindelijke proefwerk en het bijbehorende cijfer een eerste of hooguit tweede indicatie geeft over het niveau van vele van mijn (en wellicht ook jouw) leerlingen. Dit soort toetsen noemen we ook wel summatief toetsen.

Een mooie vraag is in deze: “hoe kun je op een laagdrempelige manier, zonder er direct een cijfer aan te verbinden (formatief toetsen), toch het niveau van je leerlingen meten?” (en daarmee het leerrendement van je lessen).

Het antwoord ligt in onverwachte hoek, zeker voor de scholen waar mobieltjes volgens de regels in het kluisje horen en niet in de les! Je gaat namelijk Spaceracen. Dit kan allemaal via www.socrative.com. Als docent maak je hier een account aan. Vervolgens kun jij je eigen quizzen samenstellen. Je hebt de keuze uit juist/onjuist vragen, open vragen of multiple choice vragen.

socrative_quiz_maken_onderwijslessen

Figuur 1: voorbeeld quizvraag economie

Wanneer je eenmaal een quiz hebt aangemaakt kun je deze op meerdere manieren gebruiken. Zo kun je kiezen voor een quiz waarbij jij bepaalt hoe lang de leerlingen hebben om de vragen te beantwoorden (teacher paced) of juist op het tempo van elke individuele leerling (student paced). Je hebt de mogelijkheid om bij elke quizvraag ook een (uitgebreid) antwoord neer te zetten. Wanneer een leerling een vraag beantwoord heeft, krijgt deze dus direct feedback en uitleg over het juiste antwoord. Extra opties zijn onder andere dat elke leerling de vragen en antwoorden in een andere volgorde voorgeschoteld krijgt.

Daarnaast kun je kiezen voor een zogenaamd ‘exit-ticket’. Deze gebruik je aan het einde van de les om met een paar korte vragen te checken hoe goed de leerling de uitleg heeft begrepen, wat de leerling deze les geleerd heeft en waar nog onduidelijk over heerst, zodat je hier volgende les op kunt terugkomen. De meest spectaculaire quiz (zeker in de ogen van de leerlingen) is het spaceracen. Daarover hieronder meer.

Laat ik eerst een andere vraag beantwoorden. Hoe gaan leerlingen jouw quizvragen beantwoorden? Het antwoord luidt als volgt: met hun smartphone of elk ander apparaat met een internetverbinding (laptop, Ipad etc.). Uiteraard helpt het ontzettend als er in het lokaal WiFi aanwezig is. Bedenk maar eens wat het effect in jouw klas zal zijn als je de volgende magische woorden uitspreekt: “pak nu allemaal je smartphone erbij”.

Je leerlingen laat je vervolgens naar het volgende webadres gaan: http://m.socrative.com/ Eenmaal daar moeten de leerlingen een ‘room number’ invullen. Deze krijgen ze van jou als docent. Jouw specifieke nummer staat op jouw eigen beginscherm als docent. Na het invullen van het ‘room number’ krijgen de leerlingen een wachtscherm, tot het moment dat jij jouw quiz start. Je leerlingen krijgen dan één voor één de quizvragen op hun eigen smartphone of ander apparaat en kunnen deze beantwoorden. Als docent krijg ik tijdens de quiz, op mijn eigen scherm, live informatie over de antwoorden die mijn leerlingen geven. Het is zelfs mogelijk om de quiz klaar te zetten, en de leerlingen thuis (bijv. voorafgaand aan de les) de quiz te laten maken. Een quiz hoeft dus niet per sé in de les te worden gemaakt. Als docent kun je zelf een moment kiezen om de quiz te beëindigen en vervolgens kun je ervoor kiezen om als directe download of per mail een bestand te ontvangen waarin je per leerling kunt zien welke antwoorden zijn gegeven. Zo krijg je op een ontzettend leuke en interactieve manier feedback over het niveau van jouw leerlingen.

Één van de quizzen waar je ook het competitie element in meeneemt (en geloof me dat je leerlingen dit heel fanatiek doen) is de spacerace (hierboven al even genoemd). Daarbij projecteer je met een beamer of op een smartboard onderstaand scherm (zie figuur 2).

spacerace_socrative_onderwijslessen

Figuur 2: spacerace

Elke leerling krijgt een eigen kleur (op het scherm helaas tot een maximum van vijftien, al zou je bijvoorbeeld teams van 2 of 3 kunnen maken afhankelijk van het aantal leerlingen) en bij het correct beantwoorden van een vraag zie je het ruimteschip vooruit schieten. Zo kan iedereen zien welke ‘kleur’ de meeste juiste antwoorden geeft en wie het verst vooruit komt met z’n ruimteschip. Natuurlijk weten de leerlingen zelf welke kleur zij hebben. Met behulp van het eindrapport (deze kun je natuurlijk ook op het scherm projecteren) kun je de scores en gegeven antwoorden nog eens met de klas doornemen. Om een veilig klimaat te creëren zou ik op het scherm alleen het zogenaamde “question specific pdf” projecteren. In dit bestand zie je geen namen, maar alleen de vraagstelling, het juiste antwoord en de hoeveelheid leerlingen die voor een bepaald antwoord hebben gekozen. Het is ook mogelijk om per leerling een individueel rapport te verkrijgen die je dan heel goed aan de leerling zelf kunt sturen (per e-mail bijvoorbeeld of in een bericht op een leeromgeving als Edmodo). Mocht je een klas hebben met leerlingen die een beetje competitie wel kunnen waarderen, dan zou je als docent bijvoorbeeld een ‘space-race klassement’ kunnen maken waarbij je aan het einde van een bepaalde periode een winnaar aanwijst met een leuke prijs.

Kost dit veel tijd? Dat valt wat mij betreft wel mee. Een uitgebreide quiz kost mij gemiddeld een uurtje om te maken en als je dit zo af en toe een keer doet of het samen doet met collega’s, dan heb je al snel een verzameling van quizzen. De exit ticket voor aan het einde van de les kost je zelfs helemaal geen tijd en geeft wel ontzettend waardevolle informatie.

Ik zou je in ieder geval van harte aanraden om met socrative te experimenteren en er je voordeel mee te doen! Een randvoorwaarde is natuurlijk wel dat alle leerlingen in jouw klas gebruik kunnen maken van een apparaat met daarop een internetverbinding. Ik zou het ontzettend leuk vinden als je jouw ervaringen en ideeën over socrative hieronder deelt door een berichtje achter te laten.

Hartelijke groeten,

Christiaan

Word je enthousiast van wat ik schrijf? Ik zou het leuk vinden als je hier beneden een reactie achterlaat.

12 reacties… Voeg een reactie toe
  • Rudy van Gelderen 26 mei, 2016, 16:26

    Sinds kort is er een nieuw quizplatform beschikbaar waar je heel eenvoudig zelf quizzen kunt maken en spelen. Het heet QuizStud en lijkt op Kahoot of Socrative, maar heeft veel meer voordelen. Het is ideaal als je tijdens de les formatief wilt toetsen. Je kunt de tool vinden via http://www.quizstud.com.

    • Christiaan van Os 29 mei, 2016, 8:53

      Dank voor je toevoeging Rudy. Ik zal er eens naar gaan kijken en het uitproberen in de klas.

  • Marjan De Mol 3 nov, 2014, 19:47

    Ter info : Ik sta in het lager onderwijs (4e leerjaar/groep 6). Een vraagje : zorg je met spaceracen niet voor ontzettend veel stress bij faalangstige leerlingen ? Het staat voor iedereen open en bloot dat je de leerstof niet begrijpt …

    • Christiaan van Os 3 nov, 2014, 20:01

      Dag Marjan,
      Dankje voor je reactie. Naar aanleiding van je vraag heb ik het artikel gelijk even aangepast en een stukje toegevoegd over hoe je veiligheid creëert, bijv. voor leerlingen met faalangst. Waarschijnlijk beantwoordt mijn aanpassing van het artikel je vraag, maar ik zal je vraag hier op deze plek ook even beantwoorden:

      Elke leerling krijgt bij de spacerace een specifieke kleur toegewezen, bijvoorbeeld “magenta”. Wanneer je de spacerace projecteert zie je op het scherm alleen de kleuren (geen namen), en leerlingen weten dus niet van elkaar wie welke kleur heeft, tenzij ze dit tegen elkaar vertellen. Op die manier weten leerlingen dus niet van elkaar wie de leerstof wel/niet begrijpt. Je zou daarnaast ook nog teams kunnen maken, zodat leerlingen elkaar kunnen helpen.

      Mocht de spacerace, ondanks bovenstaande, toch nog een negatief effect hebben op (sommige) leerlingen, dan is het natuurlijk ook heel goed mogelijk om andere quizvormen te gebruiken. Ik gebruik zelf eerlijk gezegd veel vaker een normale ‘student-paced-quiz’ met ‘immediate-feedback’. Leerlingen maken de quiz dan op hun eigen tempo en krijgen na elke vraag direct uitleg over het juiste antwoord. Er wordt in dit geval ook niets geprojecteerd op de beamer. Als docent krijg ik tijdens de quiz, op mijn eigen scherm, live informatie over de antwoorden die mijn leerlingen geven. Het is zelfs mogelijk om de quiz klaar te zetten, en de leerlingen thuis (bijv. voorafgaand aan de les) de quiz te laten maken. Ik vind zelf dat deze manier van ‘formatief’ toetsen heel effectief is en ervoor zorgt dat leerlingen in alle rust goed nadenken over de vragen.

      Is dit een antwoord op je vraag? 🙂

  • Jos van Meijel 2 nov, 2014, 21:13

    Ik heb Socrative geleerd van mijn stagiaire en vind het heel leuk om te doen. Leerlingen ook overigens. Als docenten inderdaad quizzen gaan delen heb je binnen no time een heel assortiment ter beschikking.
    Ik geef alleen M&O.

  • Marissa 30 okt, 2014, 17:23

    Kahoot.it vinden leerlingen ook ontzettend leuk!

    • Christiaan van Os 2 nov, 2014, 22:23

      Zeker weten. Ik heb wel zelf de ervaring dat, vanwege het uitbundige enthousiasme en nog sterkere competitie-element van Kahoot (o.a. door de beperkte tijd per vraag), de leerlingen minder goed nadenken over de vragen en dat het leerrendement daardoor mogelijk wat lager is.
      Een ander voordeel van socrative is dat je als docent de mogelijkheid hebt om een uitgebreid antwoord of berekening toe te voegen die de leerling direct te zien krijgt na beantwoording van de vraag.

      Neemt niet weg dat afwisselen tussen Kahoot en Socrative heel goed mogelijk is, zolang je maar goed kijkt naar wat je (les)doel is.

  • Leonie Weijling 30 sep, 2013, 10:25

    Hoi Christiaan,

    Ik geef ook economie! 🙂

    • Christiaan van Os 30 sep, 2013, 10:38

      Ha wat goed :D! Deel jij je quizzen ook? Dan kunnen we elkaar van dienst zijn. En ik merk zelf dat het over sommige onderwerpen (waar bijv. veel gegevens voor nodig zijn) lastig is om dan een goede vraag te stellen. Hoe doe jij dat? Een lap tekst neerzetten lijkt me niet effectief.

  • Leonie Weijling 30 sep, 2013, 10:05

    Hallo Christiaan,

    Wat ontzettend leuk! Ik gebruik socrative voor iedere toets als oefening voor de leerlingen. Ik doe meestal geen spacerace maar laat aan het einde van de les de quiz resultaten naar mijzelf toesturen. De winnaar krijgt bv 30 minuten om vrij in te zetten om een keer eerder de les uit te gaan, of ik haal een staatslot van €3. Daar strijden ze keihard voor, willen ze heel graag winnen!

    Leuk programma!

    Groetjes,

    Leonie

    • Christiaan van Os 30 sep, 2013, 10:23

      Hoi Leonie,

      Leuk dat je dit even met ons deelt! Ik denk dat degenen die jouw reactie zien vanaf nu ook les bij je willen volgen 😉 Welk vak geef je?

      Groeten,

      Christiaan

Laat een reactie achter

Share
WhatsApp
Share
Tweet